8 مارس 2025- یک مولکول طبیعی که توسط محققان پزشکی استنفورد شناسایی شده است، در سرکوب اشتها و کاهش وزن بدن شبیه به سماگلوتید(اوزمپیک) عمل می کند. قابل ذکر است که آزمایش بر روی حیوانات همچنین نشان داد که این مولکول بدون برخی از عوارض جانبی داروهای کاهش وزن مانند حالت تهوع، یبوست و کاهش قابل توجه توده عضلانی، عمل می کند.
مولکول تازه کشف شده به نام BRP، از طریق یک مسیر متابولیک جداگانه اما مشابه عمل می کند و نورون های مختلف را در مغز فعال می کند که ظاهراً رویکرد هدفمندتری برای کاهش وزن بدن ارائه می دهد.
نویسنده ارشد این تحقیق پرفسور Katrin Svensson، استادیار پاتولوژی در دانشگاه استنفورد، گفت: گیرنده های هدف سماگلوتید در مغز و همچنین در روده، پانکراس و سایر بافت ها یافت می شوند. به همین دلیل است که اوزمپیک اثرات گسترده ای از جمله کُند کردن حرکت غذا از طریق دستگاه گوارش و کاهش سطح قند خون دارد. در مقابل، به نظر می رسد BRP به طور خاص در هیپوتالاموس، جایی که اشتها و متابولیسم را کنترل می کند، عمل می کند."
پرفسور Svensson ، شرکتی را برای انجام آزمایشات بالینی این مولکول در انسان در آینده نزدیک تأسیس کرده است. نتایج این مطالعه در 5 مارس در ژورنال Nature منتشر شد.
پرفسور لیتیتیا کواسولو، محقق ارشد و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: این مطالعه بدون استفاده از هوش مصنوعی برای پاکسازی ده‌ها پروتئین در کلاسی به نام پروهورمون‌ها امکان پذیر نبود. پروهورمون‌ها مولکول های خنثی بیولوژیکی هستند که وقتی توسط پروتئین های دیگر به قطعات کوچک تری به نام پپتید تقسیم می شوند، فعال می گردند. برخی از این پپتیدها سپس به عنوان هورمون برای تنظیم نتایج پیچیده ی بیولوژیکی، از جمله متابولیسم انرژی، در مغز و سایر اندام ها عمل می کنند.
هر پرهورمون می تواند به روش های گوناگون تقسیم شود تا مجموعه ای از مشتقات پپتیدی کاربردی ایجاد کند. اما با استفاده از روش های سنتی جداسازی پروتئین، شناسایی هورمون های پپتیدی (که نسبتاً نادر هستند) از ترکیب زیستی متشکل از محصولات جانبی طبیعی بسیار متعدد ناشی از تخریب و پردازش پروتئین، دشوار است.
محققان بر روی پروهورمون کانورتاز 1/3 تمرکز کردند که پروهورمون‌ها را در توالی های اسید آمینه خاص جدا می کند و مشخص شده است که در چاقی انسان نقش دارد. یکی از محصولات پپتیدی، پپتید 1 شبه گلوکاگون یا GLP-1 است که اشتها و سطح قند خون را تنظیم می کند. سماگلوتید با تقلید اثر GLP-1 در بدن عمل می کند. این تیم برای کمک به شناسایی سایر پپتیدهای دخیل در متابولیسم انرژی به هوش مصنوعی روی آوردند.
پیش بینی کننده ی پپتید یا Peptide predictor
به جای جداسازی دستی پروتئین ها و پپتیدها از بافت ها و استفاده از تکنیک هایی مانند طیف سنجی جرمی برای شناسایی صدها هزار پپتید، محققان یک الگوریتم رایانه ای را طراحی کردند که آن را Peptide Predictor نامیدند تا مکان‌های برش پروهورمون کانورتاز را در همه 20هزار ژن کد کننده پروتئین انسانی شناسایی کند. آنها سپس بر روی ژن هایی تمرکز کردند که پروتئین هایی را رمزگذاری می کردند که در خارج از سلول ترشح می شوند - یکی از مشخصه های کلیدی هورمون ها - و دارای چهار یا تعداد بیشتری محل احتمالی برش هستند. با انجام این کار، جستجو به 373 پروهورمون محدود شد، که به تعداد قابل کنترلی برای بررسی اثرات بیولوژیکی آنها رسید.
پرفسورSvensson ، گفت: این الگوریتم واقعاً کلید یافته‌های ما بود. Peptide Predictor، پیش بینی کرد که پروهورمون کانورتاز 1/3 ، تعداد 2683 پپتید منحصر به فرد از 373 پروتئین تولید می کند. پرفسورCoassolo و پرفسور Svensson روی توالی هایی که احتمالاً از نظر بیولوژیکی در مغز فعال هستند، تمرکز کردند. آنها 100 پپتید از جمله GLP-1 را برای توانایی آنها در فعال کردن سلول های عصبی رشد یافته در آزمایشگاه غربالگری کردند.
همانطور که انتظار می رفت، پپتید GLP-1 اثری قوی بر سلول های عصبی داشت و فعالیت آنها را نسبت به سلول های کنترل سه برابر افزایش داد. اما یک پپتید کوچک که فقط از 12 اسید آمینه تشکیل شده بود، فعالیت سلول ها را ده برابر نسبت به گروه کنترل افزایش داد. محققان این پپتید را BRP بر اساس پروهورمون والد آن، BPM / retinoic acid inducible neural specific 2 یا BRINP2 (پپتید مرتبط با BRINP2) نامگذاری کردند.
هنگامی که محققان تأثیر BRP را بر روی موش‌های لاغر و خوک های کوچک (که بیشتر از موش ها منعکس کننده متابولیسم و الگوهای غذایی انسان هستند) آزمایش کردند، دریافتند که تزریق عضلانی BRP قبل از تغذیه، مصرف غذا را در یک ساعت بعد تا 50 درصد در هر دو مدل حیوانی کاهش می دهد. موش های چاق تحت درمان با تزریق روزانه BRP به مدت 14 روز به طور متوسط 3 گرم وزن از دست دادند - تقریباً به طور کامل به دلیل از دست دادن چربی - در حالی که حیوانات گروه کنترل در مدت مشابه حدود 3 گرم وزن اضافه کردند. در موش های گروه آزمایش همچنین تحمل گلوکز و انسولین بهبود یافت.
محققان در مطالعات رفتاری بر روی موش‌ها و خوک ها هیچ تفاوتی در حرکات حیوانات تحت درمان، مصرف آب، رفتارهای شبه اضطرابی یا تولید مدفوع مشاهده نکردند و مطالعات بیشتر در مورد فعالیت فیزیولوژیکی و مغز این حیوانات نشان داد که BRP مسیرهای متابولیکی و عصبی را جدا از مسیرهای فعال شده توسط GLP-1 یا سماگلوتید، فعال می کند.
محققان امیدوارند گیرنده های سطح سلولی که BRP به آنها متصل می شود را شناسایی کنند تا مسیرهای عملکرد آن را بیشتر تشریح کنند. آنها همچنین در حال بررسی راهی برای کمک به ماندگاری اثرات این پپتید هستند تا در صورتی که این پپتید در تنظیم وزن بدن انسان موثر باشد، زمان طولانی تری در بدن باقی بماند.
پرفسور Svensson، گفت: "فقدان داروهای موثر برای درمان چاقی در انسان برای دهه ها مشکل بوده است. تاکنون همه ی مولکول هایی را که آزمایش کرده ایم به اندازه ی سماگلوتید در کاهش اشتها و وزن بدن موثر نبودند، اما BRP با توانایی بالاتر و بدون عوارض جانبی سماگلوتاید می تواند پیشرفت چشمگیری در کشف داروهای ضد چاقی باشد."
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250306/Naturally-occurring-molecule-suppresses-appetite-and-promotes-weight-loss.aspx